Web Tasarım

Web Tasarımına Ziyaretçinin Yolunu Planlayarak Başlıyoruz

Bir web sitesi, işletmenizi henüz tanımayan birinin sizinle ilk karşılaştığı yerdir ve bu kişi sayfada kalıp kalmayacağına çoğu zaman birkaç saniyede karar verir. Bu yüzden web tasarım sürecine renk ya da şablon seçerek değil, sitenin hangi işi göreceğini konuşarak başlıyoruz. İlk görüşmede ne sattığınızı, müşterilerinizin sizi hangi sorularla aradığını ve sitenin sonunda hangi adımı kolaylaştırması gerektiğini birlikte netleştiriyoruz. Bu adım bir telefon araması, teklif formu, yol tarifi ya da randevu talebi olabilir. Sektörünüzdeki diğer sitelere de bu gözle bakıyor, onları taklit etmek yerine ziyaretçinin orada bulamadığı bilgileri not ediyoruz. Batman’da yalnızca yakın çevresine hizmet veren bir işletmenin sitesiyle daha geniş bir bölgeye satış yapan bir firmanın sitesi aynı öncelikleri taşımaz. Hedef baştan belirlendiğinde tasarımdaki her karar ona hizmet eder, süs olsun diye eklenen bölümler de kendiliğinden elenir.

Hedefler netleşince site haritasını çıkarıyoruz. Hangi sayfaların olacağı, menüde hangi sırayla duracağı ve bir ziyaretçinin ana sayfadan iletişim adımına kaç tıklamada ulaşacağı bu haritada görünür hale gelir. Menüde yer alacak başlıkları da sizin sektör dilinizle değil, müşterinizin kullandığı kelimelerle adlandırıyoruz. Hizmetleri tek bir sayfada toplamanın mı yoksa her birine ayrı sayfa açmanın mı doğru olduğuna, anlatacağınız bilginin derinliğine bakarak karar veriyoruz. Ayrı sayfalar her hizmetin arama sonuçlarında kendi başına bulunmasını kolaylaştırır, ancak içi doldurulamayan sayfalar ziyaretçiyi de arama motorunu da yorar. Planı, ileride eklenecek bölümlere de yer bırakacak şekilde kuruyoruz; bugün açmadığınız bir hizmet sayfası sonradan düzeni bozmadan eklenebilir. Harita üzerinde anlaştıktan sonra her sayfa için kısa bir içerik çerçevesi yazıyoruz. Bu çerçevede sayfanın amacı, öne çıkacak bilgi, kullanılacak görseller ve sayfanın sonunda ziyaretçiye yapılacak çağrı yer alır. Tasarım ekranlarına geçtiğimizde tartışmanın renk zevki yerine içerik üzerinden ilerlemesini bu hazırlık sağlıyor.

İçerik konusunda sizden neler beklediğimizi de en başta açıkça paylaşıyoruz. Logo dosyaları, hizmet ya da ürün listesi, çalışma saatleri, belgeleriniz ve gerçek iş fotoğrafları bir web tasarım çalışmasının ham maddesidir. Metin yazmak size zor geliyorsa kısa bir görüşmede bilgileri sizden dinliyor, sayfa metinlerini biz hazırlayıp onayınıza sunuyoruz. Sık sorulan soruları da bu aşamada topluyoruz; telefonda her gün tekrar ettiğiniz cevaplar sitede yer aldığında hem sizin hem de müşterinizin zamanı korunur. Fotoğraflarda stok görseller yerine işletmenizin kendi mekânını, ekibini ve işini gösteren kareleri öneriyoruz, çünkü ziyaretçi gerçek bir yerle muhatap olduğunu en çok bu karelerden anlar. Eksik kalan her bilgiyi paylaşılan bir kontrol listesine yazıyor, hangi sayfanın neyi beklediğini bu listeden birlikte izliyoruz. Böylece tasarımı bitmiş ama içeriği tamamlanmadığı için yayına çıkamayan bir site ile karşılaşmıyoruz.

Görsel Dili Markanızdan, Düzeni Ziyaretçinin Alışkanlıklarından Alıyoruz

Görsel tasarıma geçtiğimizde ilk kaynağımız markanızın zaten kullandığı unsurlardır: logo, kurumsal renkler, tabelada ya da ambalajda gördüğümüz yazı karakteri. Bu unsurlar hazırsa sitenin görünümünü onların üzerine kuruyoruz. Hazır değilse sade bir renk paleti ve en fazla iki yazı ailesinden oluşan tutarlı bir çerçeve öneriyoruz. Kurumsal kimliğiniz yeni hazırlanıyorsa bu iki çalışmayı aynı takvimde yürütüp logo ile sitenin birbirini tamamlamasını sağlıyoruz. Marka renkleriniz ekranda soluk ya da fazla parlak kalıyorsa, kimliğinizi bozmadan ekrana uygun tonlarını belirliyoruz. Renk sayısını az tutmamızın nedeni estetik bir tercih değil, işlevdir. Sayfada ne kadar az renk varsa telefon butonu, teklif formu ya da önemli bir uyarı o kadar kolay fark edilir. Aynı düşünceyi yazı boyutlarına da uyguluyoruz; başlık, ara başlık ve metin arasındaki fark ilk bakışta anlaşılmalıdır. Bu kuralları web tasarım aşamasında küçük bir stil rehberine dönüştürüyoruz; böylece ileride eklenecek sayfalar da aynı görünüme uyar ve site büyürken dağılmaz.

Sayfa düzeninde ise yaratıcılığı ziyaretçinin alışkanlıklarıyla dengeliyoruz. İnsanlar logoyu sol üstte, menüyü sayfanın tepesinde, iletişim bilgisini en altta aramaya alışkındır; bu alışkanlıkları bozmak siteyi özgün göstermez, yalnızca kafa karıştırır. Metin sütunlarını gözü yormayacak genişlikte tutuyor, uzun anlatımları kısa bölümlere ayırıyor ve her bölüme ne anlattığını söyleyen bir ara başlık koyuyoruz. Buton yazılarında “Gönder” ya da “Tıklayın” gibi belirsiz ifadeler yerine ziyaretçinin sonrasında ne olacağını anladığı “Teklif isteyin” ya da “Yol tarifi alın” gibi cümleler kullanıyoruz. Renk kontrastını, görme güçlüğü yaşayan kullanıcıları ve güneş altında telefonuna bakan birini düşünerek kontrol ediyoruz. Görsellere, ne gösterdiklerini anlatan alternatif metinler ekliyor, ekran okuyucu kullanan ziyaretçilerin de sayfayı takip edebilmesini sağlıyoruz. Formlarda yalnızca gerçekten gerekli alanlara yer veriyoruz, çünkü doldurulması uzun süren her form ulaşabileceğiniz müşterilerin bir kısmını yolda bırakır.

Tasarımı tüm sayfalara birden yaymadan önce ana sayfa ile bir iç sayfanın taslağını sunuyoruz. Taslakları hem bilgisayar hem telefon görünümüyle paylaşıyor, geri bildiriminizi sayfa üzerindeki notlarla topluyoruz. Değişiklik isteklerinizin “beğenmedim” düzeyinde kalmaması için birkaç yönlendirici soru soruyoruz. Bu bölüm müşterinize neyi eksik anlatıyor, hangi bilgi daha yukarıda olmalı, hangi görsel işinizi yansıtmıyor? Renk ya da yazı tipi gibi zevke dayalı konularda son söz sizindir, ancak okunurluğu bozacak bir tercihte gerekçesiyle birlikte alternatif sunuyoruz. Bu iki taslak onaylandıktan sonra diğer sayfaları aynı kurallarla hızlıca tamamlıyoruz. Animasyon ve hareketli öğeleri ölçülü kullanıyoruz; dikkat çekmesi gereken yerde küçük bir geçiş yeterlidir, her yeri hareketlendirmek hem odağı dağıtır hem de sayfayı yavaşlatır. Onay sürecinin her adımını yazılı tutuyoruz. Onaylanan taslaklar geliştirme boyunca ekibimizin tek başvuru kaynağı olur; neyin neden değiştiğini de sonradan kolayca görebilirsiniz.

Sitenizi Telefonda Hızlı, Arama Motorlarında Okunur Hale Getiriyoruz

Ziyaretçilerinizin önemli bir kısmı sitenize telefondan gelir; bu yüzden sayfaları önce dar ekran için düşünüyor, sonra geniş ekrana taşıyoruz. Telefonda menünün tek elle açılabilmesi, butonların parmakla rahat dokunulacak büyüklükte olması ve telefon numarasına dokununca doğrudan arama başlaması bizim için tasarımın parçasıdır. Sabit duran bir telefon ya da mesaj butonu, uzun bir sayfayı kaydıran ziyaretçinin karar verdiği anda size ulaşmasını kolaylaştırır. Tabloları, uzun listeleri ve yan yana dizilmiş kutuları, küçük ekranda nasıl okunacaklarını düşünerek yeniden düzenliyoruz. Testleri yalnızca tarayıcının küçültülmüş penceresinde değil, farklı boyutlardaki gerçek telefonlarda yapıyoruz. Yatay ve dikey ekran geçişlerinde düzenin bozulmadığını, açılır pencerelerin içeriği kapatmadığını da ayrıca kontrol ediyoruz. Mobil uyumu web tasarım işinin sonuna eklenen bir kontrol olarak değil, ilk çizimden itibaren gözettiğimiz bir ölçü olarak görüyoruz. Telefonda kolayca kullanılan bir site, masaüstünde de sade ve anlaşılır görünür; tersinin her zaman doğru olmadığını tecrübeyle biliyoruz.

Hız, ziyaretçinin fark etmediği ama yokluğunu hemen hissettiği bir özelliktir. Yavaş açılan bir sayfada ziyaretçi içeriğe ulaşmadan geri döner, tasarıma harcanan emek de hiç görülmeden boşa gider. Görselleri yüklemeden önce doğru boyuta getirip sıkıştırıyor, mümkün olan yerlerde yeni nesil dosya biçimlerini kullanıyoruz. Siteye yalnızca gerçekten ihtiyaç duyulan eklentileri kuruyoruz; her eklenti bakım yükü ve olası bir güvenlik açığı demektir. Önbellekleme, dosya küçültme ve görsellerin sayfa kaydırıldıkça yüklenmesi gibi ayarları yayından önce yapıyor, sayfaları ölçüm araçlarıyla test ediyoruz. Ölçüm sonucundaki puandan çok, sayfanın telefonda ilk ekranı ne kadar sürede gösterdiğine ve dokunmalara ne kadar çabuk tepki verdiğine bakıyoruz. Barındırma paketinin de hızda payı büyüktür; sitenizin trafiğine ve içeriğine uygun bir sunucu seçimi için size seçenekleri sade bir dille anlatıyoruz. Gerekirse yazı tiplerini sunucunuzdan yüklüyor, dış kaynaklara yapılan gereksiz çağrıları kaldırıyoruz.

Arama motorlarının sitenizi doğru anlaması için gereken temel altyapıyı da tasarımla birlikte kuruyoruz. Her sayfaya içeriğini anlatan ayrı bir başlık etiketi ve açıklama yazıyor, sayfa başlıklarını mantıklı bir sıra içinde düzenliyoruz. Görsellerin dosya adlarını içerikle uyumlu seçiyor, sayfalar arasında ziyaretçiyi ilgili konulara yönlendiren iç bağlantılar kuruyoruz. Sayfa adreslerini kısa ve okunur tutuyor, eski bir siteden geçiliyorsa eski adresleri yenilerine yönlendirerek birikmiş ziyaretçi trafiğini korumaya çalışıyoruz. XML site haritasını oluşturup arama motorlarının yönetim araçlarına tanıtıyor, taranmasını istemediğimiz sayfaları ayrıca belirtiyoruz. İşletmenizin adı, adresi ve telefonu sitede her yerde aynı biçimde yazılmalıdır; harita kaydınızla bu bilgiler arasındaki tutarlılık yerel aramalarda önem taşır. Sosyal medyada paylaşıldığında sayfanın doğru başlık ve görselle görünmesi için gereken etiketleri de ekliyoruz. Bu altyapı sıralama vaadi değildir, ancak sonraki SEO çalışmalarının üzerine inşa edileceği sağlam bir zemin oluşturur.

Yayına Alıyor, Anahtarları Teslim Ediyor, Bakımı Sürdürüyoruz

Yayın gününden önce sitenin her sayfasını bir kontrol listesiyle tek tek geziyoruz. Formların gerçekten size ulaştığını, bağlantıların doğru sayfalara gittiğini, yazım hatası kalmadığını ve çerez ile kişisel veri metinlerinin yerinde olduğunu doğruluyoruz. Güvenlik sertifikasının kurulu olduğunu, sitenin güvenli adresle açıldığını ve ziyaret istatistiklerinin toplanmaya başladığını da bu listede işaretliyoruz. Bu kontrol, bir web tasarım projesinin görünmeyen ama en çok emek isteyen kısmıdır. Yayın saatini de ziyaretçi trafiğinin düşük olduğu bir zamana denk getiriyoruz. Yayından sonraki ilk günlerde form bildirimlerini ve hata kayıtlarını daha sık izliyor, gözden kaçan küçük sorunları hemen düzeltiyoruz. Siteyi yalnızca teslim etmekle kalmıyor, içeriği kendiniz güncelleyebilmeniz için kısa bir kullanım eğitimi veriyor ve temel işlemleri anlatan yazılı bir rehber bırakıyoruz. Yeni bir kampanya duyurusu eklemek, fiyat listesini değiştirmek ya da fotoğraf yüklemek için her seferinde bize ihtiyaç duymamanızı istiyoruz.

Sahiplik konusu, sitenin kendisi kadar önemlidir ve sonradan en çok sorun çıkaran başlıklardan biridir. Alan adını sizin adınıza kaydediyor, barındırma hesabının ve yönetim panelinin erişim bilgilerini yayından sonra size teslim ediyoruz. Böylece ileride hizmet aldığınız firmayı değiştirmek isterseniz siteniz ve alan adınız sizinle birlikte gider. Şifreleri güvenli bir yolla paylaşıyor, ilk girişte değiştirmenizi öneriyoruz. Eski bir ajansa ulaşamadığı için kendi alan adını yenileyemeyen işletme sahipleri, bu konunun önemini çoğu zaman iş işten geçtikten sonra fark eder. Bu nedenle teslim belgesinde hangi hesabın kime ait olduğunu, yenileme tarihlerini ve kullanılan ücretli bileşenlerin lisans durumunu açıkça yazıyoruz. Alan adının yenileme hatırlatmalarının sizin e-posta adresinize gelmesini de bu yüzden önemsiyoruz. Sitenin hangi temayla ve hangi eklentilerle kurulduğunu da aynı belgede listeliyoruz, böylece başka bir ekip de sitenizi kolayca devralabilir. Tasarım dosyalarını ve sitenin tam yedeğini de istediğiniz zaman alabileceğiniz biçimde saklıyoruz.

Yayından sonra site kendi başına bırakıldığında zamanla eskir; eklentiler güncellenmez, içerik bayatlar, güvenlik riskleri artar. Bu yüzden teslimden sonra düzenli bakım seçeneği sunuyoruz. Bakım kapsamında güncellemeleri önce yedek alarak yapıyor, sitenin çalıştığını kontrol ediyor, olağan dışı giriş denemelerini izliyoruz. Batman’daki işletmenizde yeni bir hizmet başladığında, çalışma saatleri değiştiğinde ya da sezonluk bir kampanya planladığınızda bu değişiklikleri isterseniz sizin yerinize siteye yansıtıyoruz. Belirli aralıklarla ziyaret verilerine birlikte bakıp hangi sayfanın ilgi gördüğünü, ziyaretçinin nerede siteyi terk ettiğini konuşuyoruz. Bu görüşmelerden çıkan küçük düzenlemeler, çoğu zaman yeni bir site yapmaktan çok daha az emekle belirgin bir fark yaratır. Web tasarım çalışmasını bir kez yapılıp biten bir iş olarak değil, işletmenizle birlikte büyüyen bir araç olarak ele alıyoruz. Bakım hizmeti almamayı seçerseniz de sitenin kontrolü tamamen sizde kalır ve ihtiyaç duyduğunuzda yeniden destek isteyebilirsiniz.

Web Tasarım Hakkında Sık Sorulan Sorular

Evet, çoğu projede biçim ve içerik birlikte ilerler. Elde hazır metin yoksa örnek yerleşimlerle başlıyor, bölümlerin yapısını kurarken içeriği adım adım yerleştiriyoruz. Web tasarım sürecinde bu yaklaşım, metin beklerken zaman kaybetmemeyi ve yapı ile içeriğin birbirine göre şekillenmesini sağlar.

Çoğu durumda mevcut alan adı olduğu gibi kullanılabilir. Yeni siteye geçişte bu adın yönlendirmesini ve teknik ayarlarını birlikte gözden geçiriyor, eski adrese gelen ziyaretçinin kesintisiz biçimde yeni sayfaya ulaşmasını sağlıyoruz.

Panelden değiştirilebilecek alanlar en baştan birlikte belirlenir. Genellikle sık güncellenen metinler, görseller ve iletişim bilgileri düzenlemeye açık bırakılır; yapıyı bozabilecek yerleşim ayarları ise sabitlenir. Böylece ekip günlük değişiklikleri kendi başına yapabilir.

Evet, mobil görünüm ayrı bir kontrol aşamasıdır. Sayfayı yalnızca tek bir telefonda değil, farklı ekran genişliklerinde ve tarayıcılarda açarak sıralamanın, dokunma alanlarının ve okunabilirliğin her durumda korunduğunu deniyoruz.

Eski sayfaların adresleri yenileme öncesinde çıkarılır ve her birinin yeni karşılığı planlanır. Karşılığı olmayan adresler için uygun yönlendirmeler tanımlanır; böylece daha önce paylaşılmış bağlantılar boşluğa düşmez ve ziyaretçi doğru sayfaya ulaşır.

Teslimden sonra ekibin paneli kullanırken takıldığı noktalarda yanınızda oluyoruz. Devir sırasında hangi işlemin nasıl yapılacağını birlikte deniyor, sonrasında ortaya çıkan sorulara belirli bir süre boyunca yanıt veriyoruz. Böylece site yayına alındıktan sonra da güncel kalır.